Earthly Provenance | Ancestral Intimacy

Aardse Herkomst | Voorouder Intimiteit

Het is een liefdesverhaal.
Een project over zinnelijkheid, tastzin, kwetsbaarheid en klimaat. En over schoonheid, veelzijdigheid en veerkracht van bodem/Aarde zélf. Op deze wijze verhef ik bodem/Aarde tot de iconische herkomst waar al het leven en ook kunst uit voortkomt.

It’s a love story.
A project about sensitivity, sense of touch, vulnerability and climate. And about the beauty, versatility and resilience of soil/Earth ítself. In this way I elevate soil/Earth to the iconic origin from which all life and also art originates.

Earthly Provenance | Ancestral Intimacy, Jacqueline Heerema 2022
Earthly Provenance | Ancestral Intimacy, Jacqueline Heerema, 2022



July 5 – Aug 14, 2022: Dagzomen
artist-in-residency at Park Studio De Orangerie, Zone2source Amstelpark Amsterdam. You are welcome to visit me by appointment: jacquelineheerema [at] gmail.com

July 10-Sept 18, 2022: Earthly Provenance | Ancestral Intimacy
part of the group exhibition ‘Our Living Soil’ at Glazen Huis, Zone2source Amstelpark Amsterdam.
Participating artists: masharu, Kate Foster, Miek Zwamborn & Rutger Emmelkamp, Jasper Coppes & Esmee Geerken, Jacqueline Heerema, Debra Solomon, De Onkruidenier. 
Opening: July 10, 16:00 – 18:00

Moeraswandeling | Swamp Walk: Aug 14, 14:00-16:00
Warm invite to join me on a Swamp Walk! We will start at Land in Wording (no 18 on the map of Amstelpark), via Park Studio De Orangerie to Glazen Huis. On these three remarkable locations at Amstelpark, I will share how – in four years’ time – discovering a subsurface living climate archive slowly transformed in a love story about beauty, versatility, resilience and vulnerability of soil/Earth ítself. While I learn to take care of living collections, a dilemma evolves: to what extend you/I can go for the sake of art or beauty? This walk marks the finissage of my artist-in-residency at Park Studio De Orangerie, July-mid Aug.

Participation is for free, but please register in advance: communicatie@zone2source.net
Tip: bring some water when it is warm or an umbrella when it rains.

Meer over de Moeraswandeling in het Nederlands:https://zone2source.net/nl/moeraswandeling-met-jacqueline-heerema/
See more about the Swamp Walk in English: https://zone2source.net/en/swamp-walk-with-jacqueline-heerema/

It's a love story! Moeraswandeling | Swamp Walk Aug 14, 2022

https://zone2source.net/en/our-living-soil/
Openingstijden tentoonstelling Our Living Soil: vrij-zon 13-17 uur en op afspraak
Opening hours exhibition Our Living Soil: Fri-Sun 13-17 hrs and by appointment


References from my archive, from notions of Deep Time towards an unforeseen future:
The becoming, The being & The meanwhile – subsurface as living climate archive, Land in Wording, Amstelpark Amsterdam (since 2019); #1 Genesis, #2 Onland, Guardian, #3 Breath of Soil(s), #4 Soft Soils, #5 aardtijd, #6 toenadering, #7 foreshadowing | residual intimacy, #8 Soft Soils, aardtijd, #9 Gathering dust.
Sphagnarium, new and ongoing empirical artistic field research (since 2021);
re-cast as repository | residual intimacy (artist-in-residency @ EKWC 2021);
sedi | senti | ment (artist-in-residency @ EKWC 2020).

With special thanks to curator Alice Smits & the team of Zone2Source, ecologist Piet Zumkehr, performer Vincent Bijlo, geologist Bert van der Valk, 3-d expert Yvo van Os, EKWC – the European centre-of-excellence for Ceramics, courtesy to all involved species and entities, and many more.


NL, for English see below

Artist-in-residency, work space at Orangerie, Zone2Source Amstelpark Amsterdam, Jacqueline Heerema, July 2022.
Dagzomen, Artist-in-residency at Park Studio de Orangerie, Zone2Source Amstelpark Amsterdam, July – mid Aug 2022.
Earthly Provenance | Ancestral Intimacy at Glazen Huis, Zone2Source Amstelpark Amsterdam, July-mid Sept 2022.
Detail Earthly Provenance | Ancestral Intimacy at Glazen Huis, Zone2Source, Jacqueline Heerema, July 2022.
Detail 1, right, a living collection of Sphagnum: Earthly Provenance | Ancestral Intimacy at Glazen Huis, Zone2Source, July-mid Sept 2022.
Detail 2, left, bekers met ziel: Earthly Provenance | Ancestral Intimacy at Glazen Huis, Zone2Source, July-mid Sept 2022.

Jacqueline Heerema, opening 10 juli 2022 Our Living Soil, Zone2Source:

Het is een liefdesverhaal! It’s a love story!

Earthly Provenance | Ancestral Intimacy of Aardse Herkomst | Voorouder Intimiteit
De titel verwijst naar de intieme sensatie dat verschillende entiteiten elkaar kunnen afstoten en aantrekken. Zoals een Love Story – push and pull – attract and reject.
Mijn werk gaat over tijd, materie, landschap en klimaat. Ik ben gefascineerd door de wijze waarop natuurlijke en door de mens veroorzaakte krachten elkaar in de tijd ontmoeten en daarbij niet alleen een landschap maar ook de waarneming zélf vormgeven. Ik wil ons voorstellingsvermogen verder uitdagen en een meer affectief, zinnelijk wereldbeeld creëren.
Ik bevraag welke waarde we toekennen aan de bodem/Aarde en welke rol kunst en erfgoed heeft in het toekennen van waarde. Welke klimaatverhalen vertellen we elkaar en wat vertelt de bodem/Aarde zelf?

Sinds 2019 werk ik aan een serie projecten – of ontdekkingen – rondom Land in wording, no. 18 op de plattegrond van het Amstelpark. Ik raakte geïntrigeerd door de tekst op de website van het Amstelpark, waarin wordt gesteld dat Land in wording met minimale tussenkomst van mensen een stukje originele bodem van vóór de Floriade in 1972 is. Ik begon met onderzoek naar de wordingsgeschiedenis van dit kleine moerasje en legde een rijk ondergronds verhalenarchief bloot. In tegenstelling tot de gangbare verhalen, werd Land in wording 50 jaar geleden aangelegd om bezoekers bewust te maken van de kwetsbaarheid van flora en fauna. Zoals een instructietuin, met verhuisnatuur om te laten zien dat alles van elders komt. Dit rijke verhaal zijn we in de afgelopen 50 jaar verloren en wil ik opnieuw vertellen.

(grondboring, hoeder van aardstoffen, Breath of Soils)
Samen met geoloog Bert van der Valk en klimaatwetenschapper Tanya Lippmann deed ik een 10 meter diepe publieke grondboring naar een tijdsdiepte van ca. 6.000 jaar. Ik verzamelde de aardstoffen en ben sindsdien de hoeder van een levend ondergronds klimaatarchief. Ik realiseerde me dat mensen, planten en dieren ademen, maar dat een bodem ook ademt…  leeft de bodem/Aarde?

(aardstoffen, Soft Soils, aardtijd, toenadering, zinnelijkheid)
Tijdens mijn 1e artist-in-residency bij EKWC, het Europees Keramisch Werkcentrum, maakte ik 3-d scan en mal van de 17e eeuwse scherf die ik vond op Land in wording, en ‘Soft Soils’ ontstond, een werk dat de schoonheid en veelzijdigheid van de ondergrond toont. Bodems die al millennia het zonlicht niet hebben gezien, en reageren op mijn artistieke interventie: ze spreken voor zichzelf. Door vertraging van de tentoonstelling ontstond ‘aardtijd’, een werk dat te kwetsbaar is om aan te raken, terwijl ik een meer zintuigelijke, affectieve relatie met de bodem/Aarde zoek. Samen met danser-choreograaf Kenzo Kesuda en de blinde performer Vincent Bijlo begon ik te experimenteren met zinnelijkheid, toenadering en tastzin.

(bekers met ziel)
Tijdens mijn 2e residency bij EKWC werkte ik verder met porselein en mammoet fossiel fragmenten en archeologische IJzertijd potscherven als grondstof of aardstof voor het maken van kleilichamen. Ik koos, naast ‘aardtijd’ ook voor een meer alledaagse vorm, namelijk een beker met een ziel. Ik ontdekte dat verschillende aardstoffen elkaar aantrekken of afstoten. Dit werd het begin van een liefdesverhaal, een love story waarbij generaties onderlinge afhankelijkheid tonen en tijd geen rol lijkt te spelen.

(collectie levend Sphagnum of veenmos)
Vanuit de diepe ondergrond werd ik nieuwsgierig naar Sphagnum, het landschapsvormende veenmos. Sphagnum kan veraarden. Nederland is in de tijd is gemaakt door Sphagnum. Als een vorm van ‘Voorouder Intimiteit’ lijken diepe oude veenlagen in de ondergrond condities te scheppen voor levend veenmos aan de oppervlakte. Met dank aan ecoloog Piet Zumkehr begon ik aan een collectie levende veenmossen om van Sphagnum te leren, over zorgdragen (Sphagnum houdt niet van kraanwater, wel van regenwater) en over schoonheid, veelzijdigheid, veerkracht en kwetsbaarheid van de bodem/Aarde.

(Sphagnum, bekers met ziel)
In de tentoonstelling toon ik twee tafels met glas en spiegels; de ene tafel met een levende collectie Sphagnum en de andere tafel met een serie bekers met ziel die het liefdesverhaal tussen verschillende aardstoffen met ook veen, mos en alg tonen. Ik draag zorg voor Sphagnum.

(publieke interventie, kwetsbaarheid, tastzin)
Tijdens de opening van de tentoonstelling Our Living Soil nodigde ik het publiek uit om de kwetsbaarheid van bodem/Aarde zélf te ervaren. Ik heb twee nieuwe series ‘ongebakken’ bekers met ziel gemaakt. Een serie met porselein, een aardstof die we als waardevol beschouwen en een serie met veenbodem van Land in wording. Voor beide series gebruikte ik dezelfde mal. Als een oefening in tastzin vraag ik een paar mensen een beker aan te raken en op te pakken. De eerste beker brak meteen; bij iets te veel druk, verandert een gaaf object in een bergje scherven…

(Dagzomen, proefondervindelijke zintuigelijke testruimte, ontmoetingen)
De titel ‘Dagzomen’ verwijst naar het onthullen of aan de oppervlakte komen van onderliggende aardlagen, die millennia lang het daglicht niet hebben ervaren. Tijdens mijn artist-in-residency in Park Studio De Orangerie werk ik verder aan het liefdesverhaal over schoonheid, veelzijdigheid, veerkracht en kwetsbaarheid van de bodem/Aarde. Nieuwe (ongebakken) series met ontmoetingen tussen verschillende aardstoffen en tussen porselein met bloemen of planten uit het Amstelpark vertellen zélf het verhaal. 

Na de residency komen deze nieuwe series op een derde tafel in de tentoonstelling.

Opening 10 juli 2022: publieke interventie tijdens de opening om zelf de kwetsbaarheid van de bodem/Aarde te ervaren..als een oefening in tastzin en kwetsbaarheid: ongebakken bekers met ziel, van porselein en van ondergrondse veenbodem, gemaakt in dezelfde mal...
Opening July 10, 2022: public intervention at the opening, to personally experience the vulnerability of soil/Earth..as an exercise in sense of touch and vulnerability: unfired cups with soul, of porcelain and of subsurface peat soil, made in the same mould...Jacqueline Heerema, 2022
Opening 10 juli 2022: publieke interventie tijdens de opening om zelf de kwetsbaarheid van de bodem/Aarde te ervaren..als een oefening in tastzin en kwetsbaarheid: ongebakken bekers met ziel, van porselein en van ondergrondse veenbodem, gemaakt in dezelfde mal…
Opening July 10, 2022: public intervention at the opening, to personally experience the vulnerability of soil/Earth..as an exercise in sense of touch and vulnerability: unfired cups with soul, of porcelain and of subsurface peat soil, made in the same mould…
Relicts of openings intervention, an exercise in sense of touch to experience vulnerability of soil/Earth.. Jacqueline Heerema, 2022.
Week 2, relicts of openings’ intervention, as an exercise in sense of touch to experience vulnerability of soil as Earth..
Week 2: Earthly Provenance | Ancestral Intimacy at Glazen Huis, Zone2Source, July-mid Sept  2022.
Week 2: Earthly Provenance | Ancestral Intimacy with additional relics of vulnerability at Glazen Huis, Zone2Source, July-mid Sept 2022.
Week 3, Subscape, familial community and/or companionship: delicate threads are woven in-between the unfired subsurface soil-as-Earth and porcelain…
Week 3, familial community and/or companionship: Sphagnum with thriving meat-eating Drosera (Zonnedauw)
Week 4: Swamp explorations Land in Wording with Gabey Tjon a Tham
Moerasschappen – Swampscapes

Zinnelijkheid, tastzin, kwetsbaarheid en klimaat


Meanwhile…

week 2 artist-in-residency at Park Studio de Orangerie .., testing with unfired till (keileem). Jacqueline Heerema, 2022.2
Dagzomen, artist-in-residency at Park Studio de Orangerie, testing with unfired till (keileem)
Dagzomen, work in process….BodemschappenSoilscapesSubscapes..
Dagzomen, work in process….PlantschappenPlantscapes..
Dagzomen, essential rain inside…Moerasschappen – Swampscapes..
Dagzomen, collecting essential rain water outside
familial community and/or companionship: Sphagnum and Hydrocotyle vulgaris (Waternavel)
Swamp refractions…Moerasschap – Swampscape..

Dagzomen
Park Studio de Orangerie wordt een proefondervindelijke testruimte voor ontmoetingen tussen mensen en de bodem/Aarde, die leeft, ademt, groeit, krimpt. Jacqueline Heerema nodigt publiek uit om deel te worden van zintuigelijk onderzoek over het ervaren van kwetsbaarheid van de bodem/Aarde. De titel ‘Dagzomen’ verwijst naar het onthullen of aan de oppervlakte komen van onderliggende aardlagen, die millennia lang het daglicht niet hebben ervaren.

Jacqueline continueert tijdens een residentie in de Park Studio een artistiek onderzoek dat ze eerder voor Zone2Source begon naar Land in wording, een plek in het Amstelpark waar, zoals de kaart van het Amstelpark ons vertelt, de originele bodem van voor de Floriade (1972) nog zou bestaan. In 2019 deed Jacqueline als onderdeel van haar deelname aan Exploded View in aanwezigheid van publiek en genodigden met een geoloog een 10 meter diepe boring doen naar een tijdsdiepte van ca. 6000 jaar en nodigde een klimaatwetenschapper, een filosoof en historicus uit om verhalen te vertellen over de aardlagen die een archief van duizenden jaren besloegen. Tijdens haar residentie afgelopen jaar bij het EKWC ontwikkelde ze de eerste stappen voor ‘aardtijd’, als een rituele buitensculptuur van en voor Land in wording, waarmee onze percepties rondom Land in Wording en de bodem als levend klimaatarchief in een ander daglicht komen te staan.

Earthly provenance | Ancestral intimacy
Aardse Herkomst | Voorouder Intimiteit

De titel ‘Earthly provenance | Ancestral intimacy’ of ‘Aardse Herkomst | Voorouder Intimiteit’ verwijst naar de intieme sensatie dat verschillende entiteiten elkaar kunnen afstoten en aantrekken.

Tijdens de tentoonstelling Our Living Soil toont Jacqueline in het Glazen Huis een groeiende installatie met een serie kwetsbare, tactiele objecten, die de bodem/Aarde verheft tot de iconische oorsprong waaruit alle leven en ook kunst voortkomt. Bezoekers worden uitgenodigd tot aanraken om op deze wijze een diepere relatie met de bodem/Aarde, tijd en klimaat te ontdekken en hun bevindingen te delen. De installatie in het Glazen Huis zal zich gedurende de werkperiode in Park Studio de Orangerie verder ontwikkelen en aangevuld worden.


Learning to take care of collection of living Sphagnum mosses. Jacqueline Heerema, 2022. Photo: Theo Mahieu.

Learning to take care of collection of living Sphagnum mosses. Photo: Theo Mahieu.

Sphagnum

Mijn werk gaat over percepties van tijd, materie, landschappen en klimaat. Ik verbind kunst en wetenschap met publiek en organiseer ontmoetingen tussen mensen in/met landschappen. Als proefondervindelijk artistiek veldonderzoeker zoek ik veelzijdige en wederkerige perspectieven om een meer inclusief wereldbeeld te generen. Ik zet passie en nieuwsgierigheid, verwondering en verbeelding in, om een meer zinnelijke of affectieve relatie met de kwetsbare bodem/Aarde mogelijk te maken. 

EN
Time, matter, landscapes and climate fascinate me, with a special focus on the construction of ‘time’ and changing perceptions of value systems, which we often take for granted. And the way in which we manipulate timely environmental narratives. 
In addition to projects about the sea, coasts, rivers, polders, mudflats and dikes, I work since 2019 on  ‘The becoming, The being & The meanwhile’, an art project themed around a small man-made swamp called Land in Wording (Floriade 1972, Amstelpark Amsterdam). At the intersection of art with paleontology, geology, archeology, ecology and climate, I uncovered together with climate scientists and – activists a subsurface living climate archive. With soil/Earth that has not been touched by sunlight for millennia. Matter that responds to my artistic intervention. As the guardian of the collected resources, I am confronted with questions about ethics, learning about ownership and caretaking and caregiving, of attributing value or perceptions of worthlessness, in/through art and heritage.

From these deep underground and subsurface encounters with peat, I became fascinated by living Sphagnum moss, or living peat moss as a total ecosystem, formed by mutually dependent and interdependent communities, including natural processes and the influence of human interventions.  
What exactly is peat? And who is Sphagnum?

I notice, that deep-time formations of peat layers in the subsurface soils, together with seepage water seem to generate contemporary vital conditions for living Sphagnum on the surface?

But is collecting Sphagnum seeking for validation in art, science, heritage?

Collected subsurface climate archive, depth of 10 meters and to a time depth of approx. 6.000 years, Land in Wording, Amstelpark Amsterdam . Jacqueline Heerema (2019)
2019: Collected subsurface climate archive, depth of 10 meters and to a time depth of approx. 6.000 years, Land in Wording, Amstelpark Amsterdam. With special thanks to geologist Bert van der Valk and climate scientist Tanya Lippmann. Since then I am the guardian..
Soft Soils, aardtijd, 2021. An art work that is too vulnerable to touch, while seeking sensorial connections with soil/Earth. Shard of 17th century shard, samples from collected subsurface climate archive of land in Wording, from surface to depth of 10 meters with a time depth of approx. 6.000 years. With special thanks to FabLab at EKWC. Photo Gerrit Schreurs
2021: Soft Soils, aardtijd. An art work that is too vulnerable to touch, while seeking sensorial connections with soil/Earth. Shard of 17th century shard, samples from collected subsurface climate archive of land in Wording, from surface to depth of 10 meters with a time depth of approx. 6.000 years. With special thanks to FabLab at EKWC. Photo: Gerrit Schreurs.
Gathering Dust, or delay as artistic research method. A performative intervention at Arti et Amicitiae, 2022. High on the pedestal lies the work ‘aardtijd’ with the vulnerable soil/Earth, ‘low-to-the-ground’ I walk over art, images and words from my own artistic oeuvre. With special thanks to artist Eline Kersten. Photo Luuk Smits.
2022: Gathering Dust, or delay as artistic research method. A performative intervention at Arti et Amicitiae. High on the pedestal lies the work ‘aardtijd’ with the vulnerable soil/Earth, ‘low-to-the-ground’ I walk over art, images and words from my own artistic oeuvre. With special thanks to artist Eline Kersten. Photo: Luuk Smits.
Field work Terschelling, 2022, with special thanks to ecologist Piet Zumkehr.
Field work Terschelling, 2022, with special thanks to ecologist Piet Zumkehr.
A single strand of Sphagnum....Photo: Theo Mahieu.
A single strand of Sphagnum….Photo: Theo Mahieu.
inspiration...Vivianiet or bog pigment, courtesy Bert van der Valk, Zandmotor 2019.
inspiration…Vivianiet or bog pigment, courtesy Bert van der Valk, Zandmotor 2019.
inspiration...Limonite or bog ore, courtesy Bert van der Valk, Zandmotor 2019.
inspiration…Limonite or bog ore, courtesy Bert van der Valk, Zandmotor 2019.